Eroin bağımlılığı tedavisi

eroinEroin bağımlılığı

Tarihçe

Opium, poppy (haşhaş, papaver somniferum) bitkisinden elde edilir ve en eski ilaçlardan biridir.

Eski Sümerler (IÖ 4000) ve Mısır’da (IÖ 2000) kullanılıyordu.

Opiumun esas aktif içeriği morfin alkoloididir. 20’den fazla alkoloid vardır (%10 morfin,%0.5 kodein, %0.2 tebain, papaverin vs)

Bağımlılık yapmayan analjezik (ağrı kesici) üretmek amacıyla yapılan çalışmalar sonucu opiyumdan morfin, kodein ve bunlardan üretilen ilaçlar ve tebain kullanılarak üretilen bazı semisentetik ilaçlar üretilmiştir.

isimlendirme
Opioid
Daha kapsamlı bir kavramdır. Opiyatlar (morfin, kodein, tebain) ve morfin benzeri aktivitesi olan sentetik maddeler (metadon, fentanil, meperidin), agonist/antagonistler, parsiyel agonistler ve endojen opioid peptitler buna dahildir.

Endojen opioid peptitler
1. Endorfinler, 2. Enkefalinler, 3. Dinorfinler

Morfin prototip opiyattir ve bir çok opiyatın öncülüdür: eroin (diasetilmorfin), oksimorfon, hidrokodon, oksikodon, kodein (metilmorfin)

Tebain nal akson, etorfin ve oksiko donun öncülüdür.

Opioid reseptörleri

Mu
duygudurum düzenleme, pekiştirme mekanizmaları, solunum baskılanması, ağrıyı giderme (analjezi),

Delta
Gastrointestinal (mide-barsak) Sistem , endokrin sistem

Kappa
Endokrin sistem, ağrı uyarımı (aversif etkili)

Sigma (?) Opioid reseptörü olduğu tartışmalıdır, çünkü Nalaksondan (opioid antagonisti) etkilenmez. Uyarıldığında disfori ve halusinasyon yapar.

Opioid Reseptör alt tipleri ve etkileri:

mu1
supraspinal analjezik etki

mu2
spinal anestezi, GI motilite (mide-barsak hareketi), solunum

delta2 ve kappa1
spinal anestezi

delta1 ve kappa3
supraspinal anestezi

delta2
beyinde aneljezik etki

Reseptör yerlesimi
Opioid reseptörleri beyin, spinal kord, mide-barsak sistemindeki nöral pleksuslarda, otonomik sinir sisteminin diğer yerlerinde ve ak yuvarlarda bulunur. Dolayısıyla opioidlerin etkileri çok yaygındır.

Opioid ilaçlar

Agonist
Opioid reseptörlerine bağlanıp aktive edenler

Antagonist
Opioid reseptörlerine bağlanan, ancak aktive etmeyenler

Opioidler (fentanil, nal Akson, buprenorfin), reseptör afiniteleri ve intrinsik aktiviteleri yönünden farklılıklar gösterir

Opioidler

Saf agonistler

Morfinanlar: Levo-dromoran

Fenilpiperidinler- piperidinler: meperidin, fentanil

Metadon: LAAM ( L-alfa-asetilmetadol ), Propoksifen

Agonist-antagonistler: Pentazosin, Nalbufin, Butorfanol, Meptazinol

Parsiyel agonistler: Buprenorfin

Saf antagonist : Nalokson, naltrekson, Nalmefen

Opioidlerin merkezi sinir sistemi üstüne etkileri (mu reseptörü üstünden):

Analjezi (ağrı kesici)

Sakinlik (lokus serelousun inhibisyonu ile)

Öksürük refleksinin baskılanması

Bulantı, kusma

Solunumun baskılanması

Miyosis ( Göz bebeklerinin genişlemesi)

Isı regülasyonunda değişiklikler

GRH (gonadotropin releasing hormon)’da azalması ® LH&FSH azalması ® Testesteron’da azalma ve adet düzensizlikleri

CRF (kortikotropin releasing faktör)’de azalma ® ACTH’da azalma ® kortizol’de azalma (antianksiyete etkisi)

Opioidler insanlarda değişik etkiler olusturur:

Bağımlılarda öfori (high) yaparken, bazı kisilerde kon füzyon, sersemlik yapar.

‘Flash’, ‘rush’ : merkezi sinir sisteminde opioidlerin keskin ve hızlı artışı ile oluşan hoşnutluk verici duyguya bu ad verilir. Bağımlılar tarafından orgazma benzetilir.

Opioidler depresyon, anksiyete, öfke ve paranoid düsünceleri azaltabilir.

Opioidlerin gastrointestinal sistem (mide-barsak sistemi) üstüne etkileri

(mu reseptörü üstünden):

Antidiyareik (ishal giderici) etkisi, barsak hareketlerinin azalmasına bağlıdır. Bu etkisiye tolerans gelismez. Yani opioid bağımlılarında ya da metadon kullananlarda sürekli Kabızlık olur.

Bu etkisi için kullanılan opioid ilaçlar:

- Difenoksilat-Lomotil

- Loperamid (merkezi sinir sistemine geçmez)

Opioidlerin diğer etkileri
Morfin antihistaminiktir, ciltte vazodilatasyon ve kaşıntı (tipik Burun kaşıma) yapar.

Mesanede sfinkter tonusunu arttırır, miksiyon (işeme) refleksini bastırır. Böylece idrar retansiyonuna (idrar yapamama) neden olur.

Meperiden (Demerol), grand mal epileptik nöbete neden olabilir. böbrek yetmezliğinde vücutta birikebileceği için bu etki önemlidir.

Morfin, Safra yollarındaki Oddi sfinkterini kasarak sarılığa neden olabilir ancak meperidin (Demerol) bunu yapmaz.

Opioidlerin bazı klinik özellikleri
Morfin glukronize olur, metaboliti aktiftir, Böbrekten atılır. Böbrek yetmezliğinde vücutta birikir.

Eroin (diasetil morfin) prodrog (öncül ilaç)’dır. Yağda çözünürlüğü morfinden fazladır, hızla beyne girip 6-mono-asetil-morfine dönüşür. idrarda morfin olarak atılır. Histamine benzer etkisi daha azdır.

Kodein (3-metoksi-morfin) da prodrogdur (öncül ilaç). Ağızdan alındığında Karaciğerde fazla metabolize olmaz (yıkılmaz). Vücutta morfine çevrilir.

Neden bağımlı olunur
Tekrarlayıcı kullanım, fiziksel bağımlılık ve yoksunluk yapar. Tekrarlayıcı kullanım endojen opioid sisteminde (sinir sisteminde doğal olarak bulunan opioidlerde) kalıcı değişiklikler yapar. Eroin bağımlıları onu sevmez ama isterler ve onsuz yaşayamazlar.

Beyindeki “ödül yolu” üzerindeki pekiştirici etkisi biyolojik olarak, verdiği haz psikolojik olarak yeniden kullanm ayı sağlar. Eroin herkesde öfori (coşku) yapmaz. Bu özellik (yani opioid deneyiminden haz almak) bağımlılığa yatkın olmayı gösterir, psiko patoloji ile ilgili olabilir, endorfin (sinir sisteminde doğal olarak bulunan opioidlerin) eksikligine bağlı olabilir.

Self medikasyon: depresyon, anksiyete gibi yaşantıları kontrol etmek için başlayan ama sonra bırakamayanlar da vardır.

Devam ettirici faktörler
Çevresel ip uçları (kullanımı hatırlatan şeyler) ve hüzün, öfke, sıkıntı vb içsel duygu durumları öğrenilmis ve şartlanılmış aş ermeye (craving) yol açar. Çrneğin bir şırınga görmek ya da sıkıntı hissetmek eroin kullanmak için büyük bir istek doğurur.

Opioid yoksunluğu
Opioid yoksunluğu belirtileri:

(En az 3 tanesi bulunmalı)

Disforik mood (sıkıntılı, hüzünlü duygu hali)

Bulantı ya da kusma

Kas ağrıları

Göz yaşarması, burun akması

Pupiller dilatasyon (göz bebeklerinde genişleme), piloereksiyon (tüylerin dikleşmesi), terleme

Diyare (ishal)

Esneme

Ateş

insomni (uykusuzluk)
Yoksunluğun subjektif (öznel) belirtileri daha erken başlar. Bunlar anksiyete, aş erme, depresyon, irritabilite (huzursuzluk), kas krampları, sırt ağrısı, kemik aşrısı, genel disforidir.

Tipik yoksunluk morfin ve eroinde son kullanımdan 8-12 saat sonra başlar, 48 saat sonra max düzeyine ulaşır, 5-7 günde azalarak biter.

Fiziksel bağımlılık
tedavi dozlarındaki (15-30 mg) tek bir doz morfin bile toleransı olmayan bir kişide düşük bir derece de olsa fiziksel bağımlılık yapabilir ve Nal akson (opioid antagonisti) verilmesiyle yoksunluk ort Aya çıkar.

Daha önce fiziksel bağımlılığı olup detoksifiye olmus Fareler tekrar eroine maruz bırakılınca daha kolay bağımlı olurlar. Bu da bir kez eroine bağımlı olanların bundan mutlak olarak uzak kalması gerektiğini desteklemektedir.

Bağımlılarda tolerans çok çabuk gelişir.

Opioid yoksunluğu tedavisi
Antipiretik ve analjezikler ( ateş düşürücü ve ağrı kesiciler)

Benzodiyazepinler: özellikle Uyku için, alternatif olarak amitriptilin (Laroxyl) vb sedatif ilaçlar verilebilir.

Klonidin
Noradrenerjik deşarjı azaltmak için kullanılır. Objektif bulgu varsa baslanmalıdır, Günde 4 kez 0.2 mg, birkaç gün devam edilir, 2 haftada azaltarak kesilir.

Metadon
Günde 20-40 mg verilerek başlanır. Bir hafta ya da bir Ayda azaltarak kesilir. Metadon detoksifikasyonu uzatır.

Ultrahızlı detoksifikasyon: saatler süren genel anestezi altında bol Sıvı ve Nal Akson verilerek yoksunluk belirtilerinin ort aya çıkarılması ve hızlı bir şekilde geçirilmesi sağlanır. Son yıllarda ABD’de popüler olan bu yöntem oldukça tartışmalıdır. Çünkü bu işlem akut yoksunluk belirtilerini giderse de anestezi sonrası sub akut belirtiler uzun süre devam eder. En önemlisi de yoksunluk tedavisi eroin bağımlılığının tedavi edilmesi demek değildir.

Uzamış Yoksunluk
Görünen ve ölçülebilir yoksunluk belirtileri ortadan kalktıktan çok sonra bile bağımlılar ‘normal hissetmeme’den depresyona kadar değişen istenmeyen duygular yaşarlar. Bunun antisosyal kişilik bozukluğu, depresyon gibi altta yatan psikopatolojiden ayırımı önemlidir.

Etiketler: , ,

“Eroin bağımlılığı tedavisi” Konuya Yorum Yapın

  1. CELAL ÇİÇEK diyor ki:

    1 Yıldan buyana aşırı derecede eroin kullanmaktayım bırakmak istiyorum ama bırakamuyorum maddi durumumuz iyi olmadıgı için son 1 aydan buyana sokakta kalıyorum ailem eroini bırakmadan eve almuyo kötü işler yapmaktan korkuyorum acil allah rızası için yardımınızı bekliyorum böyle devam edersem ailem dagılacak dagılmayada başladı diye bilirim çok acil yardımlarınızı bekliyorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>