Gazavatname Nedir

Türk edebiyatında, ordunun akınlarını, savaşları, kahramanlıkları, zaferleri şiir veya nesir şeklinde anlatan eserler; gazaname. arap edebiyatında bu tür eserlere “megazi” ismi verilmiştir. islam edebiyatında bu tür eserlerin en meşhuru Vakidî’nin Kitab-ül-Megazi’sidir. Bu eserler muayyen

devirlere ait hadiseleri ayrıntılı bir tarzda anlatmaları dolayısıyla tarihçilerin çalışmalarına kaynak teşkil etmektedir. Türk edebiyatında ilk gazavatname örnekleri 15. yüzyılda yazılm Aya başladı. On altıncı yüzyıldan îtibaren bu tür eserlerin yazımında büyük bir artış görüldü. Gazanamelerde düşmanla yapılan tek bir muharebe, gazavatnamelerde ise birçok muharebeye yer verilmektedir.

Gazavatnameler konuları îtibariyle üç bölüme ayrılırlar

1. Padişahlardan birinin hayatını ve zamanındaki seferlerle belli başlı olayları tasvir eden manzum ve mensur eserler: Selimnameler ve Süleymannameler gibi.

2. Vezirlerden veya ünlü komutanlardan birinin savaşlarını konu edinen gazavatnameler: Barbaros Hayreddîn Paşa, Köprülü Fazıl Ahmed Paşa, Tiryaki Hasan Paşa ve Özdemiroğlu Osman Paşanın seferlerini anlatan gazavatnameler bu türdendir.

3. Belli bir seferi, yahut bir kalenin alınmasını tasvir eden gazanameler: Preveze Seferi, Bağdat Seferi gibi.Osmanlı Devletinde gerilemenin başlaması ve büyük zaferlerin kesilmesi ile gazavatnamelerin yazılmasında da bir azalma görüldü. En son yazılan gazavatnameler 1853 Kırım Seferi ile 1897 Yunan Harbine aittir. Edebiyatımızda kırkı manzum olmak üzere 250 kadar gazavatname tesbit olunmuştur. Bunlar içerisinde tarih ve dil açısından en önemlileri şunlardır:

Gazavat-ı Sultan Murad Han (Yazarı belli değil), Gazaname-i Rum (Kaşifî), Gazavat-ı Hayreddîn Paşa (Seyyid Murad), Gazavat-ı Gazi Hasan Paşa (Çakeri ismail), Gazavat-ı Hüseyin Paşa (Hüseyin Resmî) ve Gazavat-ı Sultan Süleyman Han (Yazarı belli değil).

Etiketler: , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>