gebelikte ilk üç ay

1-13.5 gebelik haftalar arası
Beklenen adet gelmedi?. Gebelik var mı
Endişeye gerek yok. Çok merak ediyorsanız eczaneden bir test alıp evde sabah idrarında gebe olup olmadığınızı test edebilirsiniz. Sonuç olumlu ise eşinizi müjdeler ya da bilgilendirirsiniz. Sonra birlikte nasıl hareket edeceğinize karar verirsiniz.Günümüzde beklenen adet günü gelmeden gebelik olup olmadığı saptanabiliyor. Kanda yapılan hassas testlerle adetten 3 ila beş gün önce gebelik olup olmadığı saptanabilir. Bu yöntem tüp bebek uygulamaları gibi çok özel durumlarda uygulanmaktadır.Genel uygulama beklenen adet tarihinden üç ila 5 gün gecikme olunca ya evde kendi kendinize ya da doktora giderek test yapılabilir.

Örneğin âdetiniz 28 günde bir geliyorsa, beklenen adetiniz 5 gün geçmişse, gebelik testi mavi yani pozitif ise gebeliğiniz 1.ayını tamamlamış, ikinci ayın içersindedir, ya da 4 hafta 5 günlüktür.
SAT’in ilk gününden hesaplarsak 33.günlüktür.

Gebelik belirtileri nelerdir
gebeliğin ilk gününden itibaren kadınlık (östrojen), gebelik (progesteron), plasental (ß-hCG) hormonlar gibi bazı hormonlarınız kanda artar. Bu hormonların artma nedeni bebeğinize güvenli ve büyümeye uygun bir ortam hazırlamaktır. Artan bu hormonlar Vücut sisteminizi değiştirmeye başlar. Bebeğiniz için gerekli olan bu değişimler size baş ağrısı, mide bulantısı, Kabızlık veya sırt ağrısı gibi her gebede çeşitlilikler gösteren rahatsızlıklar verebilir.

Ayrıca, bu değişim sadece fiziksel rahatsızlıklar yanında duygusal farklılıklara veya yorgunluklara da yol açabilir. Her anne bu değişimleri az ya da çok çeşitli düzeylerde yaşayabilir. Bu farklılıklar doğumdan kısa süre sonra kaybolacaktır. “gülü seven dikenine katlanır” özdeyişini anımsayalım. Gebeliği hoş görü ve mutlulukla karşılamalısınız. Başlangıçta bu hoşgörü ve doğal karşılama gebelik döneminde yaşanacak pek çok sorun ve sıkıntıları kolaylıkla atlatmanızı sağlayacaktır. Annelik kutsal olduğu kadar yaşamınıza pek çok güzellikler de katacaktır. Emeksiz güzellik olmaz değil mi?. Gebeliğin ilk belirtileri, “kuşkulu ve kesin belirtiler” olmak üzere iki ana grupta incelenebilir.

Kuşkulu gebelik belirtileri

Her gebeye ve gebelik dönemine göre farklılıklar gösteren kuşkulu gebelik belirtileri;

Beklenen adet kanamasının gecikmesi,
Yorgunluk, halsizlik, çabuk yorulma,
Erken yatma, uyuma
Kabızlık,
Bulantı ve bazen de kusma,
Sık sık idrar yapma,
Tat almada değişiklik ve ağızda metalik tat, aşerme,
Vajinal akıntıda artma,
Memelerde dolgunluk, hassasiyet, meme ucu renginin koyulaşması
Bu belirtiler, yukarıda da söz edildiği gibi gebelik oluştuğu andan itibaren vücudunuzda salgılanm Aya ve kanda artm aya başlayan gebelik hormonu (ß-hCG), östrojen ve progesteron hormonlarının etkileridir. Özellikle vücudunuza yabancı olan gebelik hormonu gebeliğin ilerleyen günlerinde arttıkça, vücudunuz buna uyum sağlamaya çalışır. Bir ilacı almaya başladığınızda nasıl yan etki olarak bulantı, kusmalar, halsizlik gibi bazı rahatsızlıklar verebiliyorsa, vücudunuzda artan gebelik hormonuna karşı da benzer tepkiler görülebilir.

Gebeliğin en ö nemli ve en erken belirtisi adet gecikmesidir. Ancak her adet gecikmesi gebelik anlamına gelmez. Diğer yandan gebe olduğunuz ne kadar erken öğrenilirse, gebelik ile ilgili bakıma o kadar erken başlanabilir. Bu nedenle adet gecikmesi olan her kadın zaman kaybetmeden gebelik testi yaptırmalıdır. idrarda gebelik testi olumlu çıkması gebeliğin kesin olduğunu göstermez, ancak büyük olasılıkla gebeliği düşündürür. Bu nedenle kesin gebelik inceleme yöntemlerine başvurulmalıdır.

Kesin gebelik bulguları
Gebeliği kesin olarak saptayabilmek için, iki kesin belirtiden birinin görülmesi gerekir.

Kan tahlili ile kanda gebelik hormonunun (ß-hCG) saptanması,
Ultrason ile rahim içinde normal yerleşimli bir gebelik kesesinin görülmesi,
Gebelik hormonunun (ß-hCG) kanda yükselmesi gebeliği kesinleştirir. Ancak sağlıklı ya da Canlı bir gebeliğin varlığını göstermez. Ana rahim (uterus) içinde, normal bir gebelik kesesi içersinde fetal kalp atışlarının (FKA) görülmesi ile sağlıklı, Canlı bir gebelikten söz edilebilir.

Embriyo ve fetüs arasında fark nedir
Erkekten gelen sperm, kadının yumurtalıklarından atılan yumurta hücresini döllediği andan itibaren gerçek gebelik dönemi başlar. Döllenen yumurtaya zigot denir. Zigot bölünerek Blastocysti oluşturur ve embriyo adını alır. Henüz embriyo aşamasında olan bu bebek adayı, ilerde beyin-sinir doku su ile cildi oluşturacak ektoderm; kalp- dolaşım sistemi, kemikler, kas, böbrek ve üreme organlarını geliştirecek mezoderm; sindirim sistemini oluşturacak endoderm olmak üzere 3 tabakadan oluşmaktadır. Bu erken dönemde bile gebeliğin kalp-dolaşım sistemi fonksiyon görmeye başlamıştır.

Yumurtanın döllenmesiyle başlayan yeni canlı 8. haftanın sonuna kadar “embriyo”, 8. haftadan sonra doğuma kadar olan dönemde ise “fetüs” olarak adlandırılır. Doğumdan sonra da yenidoğan yani bebek olarak söylenmektedir.

Gebelik Testi
Gebelik testini gösteren hormon (ß-hCG) nereden ve ne zaman salgılanır
Embriyo, endometrium adı verilen rahim içi tabakaya yerleştiği andan itibaren (ß-hCG) (beta-ß human Chorionic Gonadotropin) adı verilen gebelik hormonu, embriyoyu çevreleyen hücrelerce salgılanmaya başlar. Gebelik testlerinde esas, bu gebelik hormonunun saptanmasıdır. hCG hormonunun yapısının bir kısmı diğer bazı hormonlarla benzerlik gösterdiğinden hCG hormonunun beta fraksiyonunun, yani ß-hCG’nin kandaki ölçümü yapılır.

Gebelik ilerledikçe kanda giderek artan (ß-hCG), belli bir eşik düzeyini aştıktan sonra idrarda da çıkmaya başlar ve idrarda gebelik testinin pozitifleşmesini sağlar.

idrar testleri gebeliğin olup olmadığını saptayabilirken, mavi çizgi, mor çizgi gibi, kanda yapılan gebelik testi, ß-hCG’nin miktarını saptar. Onun için kan testi, daha adet gecikmesi bile olmadan gebeliğin varlığı veya yokluğunu saptayabilir. idrar testinin güvenilirliği, hiçbir zaman kan testinin güvenilirliğine ulaşamaz. idrar testinde gebeliğin varlığı saptandığında yani mavi çizginin saptanması yanlışlık olasılığı düşüktür; ancak yokluğunda geç yumurtlama ve geç gebelik olasılığı Göz önüne alınarak testin bir süre sonra tekrarlanması gerekir. Acele ediliyorsa ß-hCG’nin kan tetkiki ile sonuç kesinleşir.

Kanda bakılan ß-hCG hormonu, idrar testinin saptayamadığı veya ultrason ile görülemeyen gebeliklerin tespitinde kullanılmasının yanında, dış gebelik , düşük (abortus), mol gebeliği ( üzüm gebeliği) gibi durumların tanısında ve izleminde de kullanılan çok değerli bir testtir.

Gebeliğin ultrason ile saptanması
Bir haftalık adet gecikmesinde, yani gebelik 5 haftalık olduğunda vajinal ultrasonla (Trans Vajinal Ultrason) gebelik kesesi görülebilir; karından bakılan (abdominal) ultrasonla görülebilmesi için gebeliğin en az 6 haftalık olması, yani beklenen adetin 2 hafta geçmesi gerekir.

Gebeliğin Başında Ultrason Yapılmalı mıdır
Gebelik testinin pozitif çıkması vücutta gebelik varlığının kesin kanıtıdır ancak gebeliğin rahim içinde, yani normal yerinde ve sağlıklı olup olmadığı sadece ultrasonla saptanabilir. Ultrason ayrıca gebeliğin kaç tane (yani tekiz veya çoğul gebelik ) olduğu hakkında da bize bilgi verir.

Ultrasonda gebelik kesesinin görülmesinden sonraki basamak, bu kesenin içinde embriyonun ve kalp atışının gözlenmesidir.

Gebelik ürünü; embriyo (fetüs), içinde yüzdüğü Sıvı ve Halk arasında son denilen plasenta olarak üç kısımdan oluşur. Bunlardan bir veya ikisinin olmaması “eksik gebelik” tanısını alır.

Nadir olarak embriyo içermeyen gebelikler; anembriyonik sak (boş kese= boş gebelik= blighted ovum) oluşabilir, ancak bu da embriyonun henüz görülemediği erken bir gebelikle karıştırılmamalıdır. Gebelik kesesinin çapı 25 mm olmasına rağmen içinde embriyonun görülmemesi, boş kese tanısını koydurur. Boş beşik gibi.

Eğer embriyo ve gebelik sıvısı yok ise halk arasında üzüm gebeliği yada su gebeliği olarak söylenen mol gebeliği söz konusudur. ilk trimester (gebeliğin ilk 3 ayı) içinde yapılan ultrasonografinin en önemli yararlarından biri de, SAT’nin tam olarak bilinemediği (adet düzensizlikleri, emzirirken hamile kalma, vb.) durumlarda gebelik haftasının saptanmasıdır. Gebelik yaşını tam doğrulukla tespit etmek için 1 Ay arayla iki ultrason ölçümü yapmak uygun olacaktır. Gebelik haftasının belirlenmesi, bebeğinizin büyüme ve gelişmesinin izlenmesinde yapılacak testlerin (ikili ve Üçlü test vb) zamanlamasında ve doğum Tarihinin planlanmasında önemlidir.

Yukarıda söz edilen nedenlerden dol ayı gebeliğin başında ultrason yapılmasının çok yararı vardır. Erken dönemde yapılan ultrasonun bebeğe ve gebeliğe Zararı olmadığı gösterilmiştir.

Doktora Hangi aralıklarla gidilmelidir
Bu konuyu doktorunuzla konuşarak kararlaştırılmalıdır. Yüksek riskli gebeler daha sık görülmesi gerekebilir. dünya sağlık Örgütü sağlıklı bir gebede her trimester de bir kez olmak üzere en az 4 kez doktor kontrolünü önermektedir. Genel bir kural; sonraki kontrolü bir önceki muayene ve bulgular ile gebenin yakınmaları belirler. dünyada ve ülkemizde genel olarak uygulama; birinci ve ikinci trimesterde Ayda bir, 32 ila 34. haftadan sonra 15 günde bir olarak yapılmaktadır.

Bebeğin kalp atışları ne zaman görülebilir
Genellikle fetüs kalp atışları SAT göre vajinal ultrason ile 5,5 ila 6. haftada görülür. Vajinal ultrason ile gebelik kesesi ve bebek çok yakından incelenirken, karından yapılan ultrasonda oldukça uzaktır. Yaklaşık olarak karından yapılan ultrason gebelik kesesine 8 ila 15 cm kadar uzaktır. Bu nedenle abdominal ultrasonda gebeliğin görülmesi 5 ila 7 gün daha geç olabilir. Gebeliğin başlangıcında idrar kesesinin dolu, vajinal ultrasonda mesanenin boş olması gerekir. Burada ultrasonun daha yeni teknolojik özellikte olması da ayrıca rol oynayabilir.

Gebelik kesinleştikten sonra yaşamımda ve vücudumda ne gibi değişiklikler olabilir
Gebeliğin 6. Gebelik haftasında genellikle sabah bulantıları belirginleşmiştir, bulantı günün diğer saatlerinde de devam edebilir. Bulantı bazı kokulara karşı artabilir. kokular hoşlanılmayan bir yemeğin kokusu olabileceği gibi parfüm koku suyla bile bulantısı başlayan gebeler vardır. Anne adayının canının istediği şeyi istediği kadar yemesi önerilmektedir. Gebeliğin ilk yarısında bebeğin beslenmesi konusunda bazı endişeler varsa da gereksiz endişelerdir. Çünkü gebeliğin ilk yarısında bebeğin gelişimi için annenin rezervleri yeterlidir. Annenin aşırı kilo kaybının önlenmesi bebeğin tam olarak beslenmesi ve gelişmesi için yeterlidir. Bu dönemde anne adayı bazı besinleri almaya zorlanırsa gebeliğin ilerleyen dönemlerinde mutlaka alması gereken bu besinlere karşı tiksinti gelişebilir. Teklif var ısrar yok. Canı ne istiyorsa, ne çekiyorsa onu yemelidir. Yok süt içmiyor, yok et yemiyor diye endişe etmemelidir.Cinsel yaşam yeni gebe kalan eşler arasında bir duraklama dönemine neden olabilir? Acaba bebeğe zararı mı olur? Düşüğe yol açar mı? Yani seks, birçok çift için hassas bir konu olabilir. Duygusal ve hormonal değişikliklerin cinsel güdüler üzerinde önemli etkileri vardır. Genellikle cinsel aktiviteyi ve istekliliği arttırıcı yöndedir. Bunların nedenleri arasında kadınlık hormonlarının gebelikte artmasına karşın psikolojik nedenleri de vardır.

Gebelikte cinsel aktiviteyi etkileyen faktörler

Gebe kalarak kendine güveni artmıştır,
Özellikle östrojen başta olmak üzere hormonlarda artış olmuştur.
Gebelik oluşumu, korkusu ortadan kalkmıştır.
Orgazm açısından daha kaliteli birliktelik söz konusu olabilir.
Bazı hastalarda da fetüse zarar vereceği kuşkusu nedeniyle cinsel istekte azalma olabilir. Bu durumda doktorunuzun herhangi bir kısıtlama olup olmadığı konusunda görüşü alarak, cinsel yaşama engel konulmamalıdır.
Çiftler bebek doğana kadar veya anne adayları rahatsızlık hissedene dek cinsel ilişki kurabilirler.

Gebeliğin özellikle ikinci ayında artan bulantı ve kusmalarla nasıl baş edebilirim
Sabahları mutfağa girmemeye çalışın. Az miktarda ancak sık sık yemek yiyin. Küçük ekmek dilimleri ve küçük peynirle ağızdaki metalik tadı giderebilir. Kraker, bisküvi ve leblebi türü yiyecekler sizi rahatlatabilir. Cebinizde tuzlu, tuzsuz leblebi bulunsun, tek tek uzun süreli çiğneme yararlı olabilir. Azda olsa çereze kuru üzüm karıştırabilirsiniz. ayva gibi bazı meyveler, ağız ve midedeki aşırı salgılamaya neden olan s Algı bezlerinde spazm yaparak, sulanmayı azaltabilir. Limonlu soda, ya da vişneli soda gibi çeşitli kokteyler gebelerde yararlı olabilir.

Eğer doktorunuz demirli preparatlar vermişse bulantıyı arttıracağından gebeliğin ilk yarısında ağızdan alınmamalı, demir tedavisi çok gerekli ise kalçadan uygulanan (intramusculer= iM) preparatlar kullanılmalıdır.

Günde bir iki adet sigara içebilir miyim
Gebeliğin ilk gününden itibaren dışardan alınabilecek her türlü toksik madde zararlı etkiler yapabilir. Bu nedenle gebeliğin erken döneminde, anne adayı gereksiz ilaç kullanımından kaçınmalıdır. Sigara ve alkolden uzak durmalıdır. Ayrıca perma, saç boyası gibi işlemler ertelenmelidir. Zorunlu durumlarda içersinde amonyak, resiknol ve benzeri maddeler bulunmayan saç boyaları veya bitkisel, organik saç boyaları kullanılabilir.

Gebeliğin ikinci ayı (5-8.gebelik haftaları)
Gebeliğin 5. ve 6. gebelik haftaları ile ilgili bilgileri yukarıda anlattığım gibi gebelik var mı yok mu? kalp atışları görüldü mü? Görülmedi mi? Vajinal ultrason yok abdominal ultrason derken gebelik kesesi ve içinde kalp atışlarının görülmesi telaşı içinde atlatıldı.

6 haftanın sonunda yani gebeliğinizin 2. ayının ortasında embriyo yaklaşık 4 mm boyundadır ve hızla büyümektedir. Fetüsü besleyen yolk sac hemen fetüsün bitişiğinde görülür. Gebelik kesesi uterus boşluğunu tam olarak doldurmamıştır. yüzü oluşturan gözler, kulak ve ağız şekillenmeye başlar. Kalp çalışmaktadır. Alt ekstremite kabarcıkları 6. haftanın başında görülürken üst ekstremite kabarcıkları 6. haftanın sonunda oluşur. Ultrasonda kalp hareketleri izlenebilir. Bebek gelişimi ilk üç ayda baş popo uzunluğu yani crown-rump length (CRL) ölçülerek kaç haftalık olduğu belirlenir. Siz doktora gittiğinizde, boyu nekadar oldu diye sorduğunuzda, size verilen rakam bebeğinizin baş-popo uzunluğudur. Ayrıca tepeden tırnağa olan uzunluk daha çok teoriktir. Biz hafta hafta size hem baş-pop uzunluğunu hem de gerçek fetüs boyunu vermeye çalışacağız.
Diğer organlar da hızla gelişmektedir. Gebeliğin altıncı haftasının sonuna gelindiğinde fetüsün yaşını merak ediyor musunuz? Fetüsün yaşı 4 haftadır.

7. gebelik haftasında da erken gebelik yakınmaları artarak devam etmektedir. Bulantı-kusma ve iştahsızlık nedeni ile kilo kaybı da başlayabilir.

içinizde ikinci bir kalbin atışı başka bir heyecan ve duygu yaşatmaya başlamıştır. Daha duygusal ve alıngan olunabilir. Bu duygular içersinde aşerme gibi gebeliğe özgü yakınmalar ortaya çıkmaktadır, ya da var olanlar artmaktadır.

Ağızda tat değişikliği, aşırı sulanma, bulantı ve hatta kusma aynı düzeyde devam ediyor olabilir. Bazı gebelerde ise daha da artmaktadır.

Gebelerin üçte ikisinde aşerme görülür. Aşerme belirli yiyeceklere karşı oluşur. Gebelerin yarısı da bazı yiyecekleri görmek bile istemezler. Aşermenin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte koku ve tat alımında oluşan değişimlerdir. Bebeğin istenmemesi, doğum korkusu yada aşırı istek gibi duygusal durumlar aşermenin şiddetini etkileyebilir. Çürük elma kokusu oluşturacak, yada ağzım yapış yapış denecek kadar sıvı kaybı var ise gebenin kilo kaybı 2-3 kiloyu aşmıştır. idrarda aseton bakılmalıdır. idrarda aseton iki pozitif yani (++) ise, doktora veya sağlık merkezine gidilmelidir. Aşırı kusma vücutta aşırı yağ yakılmasına neden olacağından hem bebeğe hem de anneye zararı olacaktır. Hiperemezis gravidarum dediğimiz şiddetli gebelik kusmalarında damardan beslenme ya da serum tedavisi gerekir.7. haftanın sonunda embriyonun CRL si 8–9 mm’dir.. Kol ve bacaklar gelişmektedir ancak henüz parmaklar şekillenmemiştir. beyin, gözler, Burun delikleri, bağırsaklar, pankreas ve bronşlar gelişmeye başlamıştır. Ultrasonda ilk hareketler görülebilir.

Gebeliğin ilk aylarında yaşanan yorgunlukları nasıl giderebilirsiniz
Vücudunuz, bebeğin sağlıklı büyümesi ve gelişmesi için, gebeliğin ilk üç ayında daha yoğun olmak üzere hormon salgıladığını öğrenmiştik. Bedeninizdeki bu yoğun tempo ve değişim kendinizi yorgun hissetmenize neden olabilir. Erken yatma, uzun süre uyuma, çevrenize karşı ilgi azalması olabilir. Bunların hepsi çok doğaldır. Bu tür duygusal ve fizyolojik değişiklikleri gidermek için yoğun çaba göstermenize gerek yoktur. Gebelik ilerledikçe bunlar azalacak ve kaybolacaktır. Yaşanan buna benzer olayların doğal olduğuna kendinizi ikna edin. Yorucu olmayan yürüyüşler sizi rahatlatabilir. Fırsat buldukça dinlenin. Yani küçük kestirmeler ve kaçamaklar size enerji verecektir.

Gebeliğin her döneminde, kendinizi yorgun hissettiğinizde ya da yorucu günlerde omega 3 yağı hapı almak hem bedensel hem de zihinsel olarak direncinizi arttırır. Ayrıca damarsal ve kalbi de koruyucu etkisi verir. Serotonin gibi mutluluk hormonunu arttırdığı için sanki denizde yüzmüş gibi sizi depresyondan ya da karamsarlıktan çıkmanıza katkı sağlayacaktır.

Gebeliğin her döneminde hissedilecek yorgunlukları gidermek için yapılabilecek basit hareketler;

Kollarınızı aşağı Doğru sarkıtıp hafif hafif sallayınız,
Kollarınızı yanlara doğru açarak yavaşça nefes alın
Kollarınızı yavaşça aşağı indirirken nefesinizi verin
Kollarınızı yanlara doğru açın, ellerinizi bilekten veya dirsekten sağa sola oynatın
Başınızı boynunuzdan zorlamadan sağa sola yavaşça sağa sola döndürün
Bu hareketleri günde en az iki kez olmak üzere, aralarda nefes alarak, beşer kez tekrarlayın.
Gebe kalmadan önceki gibi doğal hareket edin, kendinizi hareket konusunda zorlam ayın, kısıtlamayın. istediğiniz şekilde yatabilirsiniz. Sırt üstü mü yatsam, yan mı yatsam? Karnımın üstüne yatarsam bebeğe zarar mı veririm gibi stres arttırıcı düşüncelerden uzak durulmalıdır.

8. gebelik haftası ile birlikte pelvis (leğen kemiği boşluğu ya da küçük karın) içinde büyüyen uterus idrar kesesine (mesane) bası yapacağından alışık olmadığınız şekilde sık sık idrara gidebilirsiniz.
Plasenta artık fetüs adını almakta olan embriyonun beslenme ve bakımını üstlenmeye başlamıştır. Bu haftada yapılan ultrasonda fetüsün baş popo uzunluğu (CRL) 13 mm dolaylarındadır. Boyu ise 33-39 mm dir. Kalp atımları rahatlıkla izlenir. El bileği şekillenmiş, parmaklar gelişmeye başlamıştır. Yüz, gelişen göz ve kulaklar nedeni ile değişmektedir.
Bu haftada bebek hareketleri ultrasonda daha kolay izlenebilir. Plasenta ve içinde yüzdüğü sıvı incelenir.

Mide ekşimesi ve hazımsızlık yakınmaları sıkça ortaya çıkar. Ekşime ve hazımsızlık ciddi olarak sizi rahatsız ediyorsa doktora başvurmak uygun olacaktır.
Memelerdeki büyüme dikkat çekecek boyutlara ulaşmış olabilir. Memeyi destekleyen sutyen giymenizde yarar vardır. Memelerin büyümesi sizi sıkıyor ve rahatsız ediyor diye sutyen giymezseniz, Emzirme sonrası memelerinizin sarktığını görürsünüz. Meyvesi bol olan dal desteklenmelidir. Özellikle alttan destekleyen sutyenler yararlıdır.

Bel çevresi genişlemiştir. Gebelik öncesi giysiler dar gelmeye başlamıştır. Gebelik hormonlarına bağlı olarak sivilceleşme gibi cilt sorunları da bu dönemde görülebilir.
Gebeliğin üçüncü ayı (9-12.gebelik haftaları)

8. gebelik haftasının bitimi ile birlikte fetal dö Nem başlar. Fetal periyodun özellikle 9 ila 20. gebelik haftaları, embriyonik dönemde oluşan doku ve organların hızla gelişme dönemidir.
Bu haftadan itibaren bebek artık fetüs adını almaktadır. Bebeğin kemik yapısı şekillenmeye başlamıştır. Bebeğin kafası fetüsün yarısı kadardır. Fetüsün vücut kısmı daha hızlı büyümeye başlar. gözler ayırt edilebilir. Göz kapakları kapalıdır. Gözler 25. haftaya dek kapalı olarak kalır. Ağız ve ağız içi yapılar oluşmaya başlamıştır. Gebeliğin başında karnın dışında olan bağırsaklar karın içerisine doğru hareketlenmiştir. El ve ayaklar oluşmuştur. Tırnaklar görünmeye başlar. 9. gebelik haftasında cinsiyet farklılaşması tamamlanmıştır. Kız veya erkek olduğunu gösteren dış genital organlar 12. haftaya dek kesinleşir.
Fetüs 9. gebelik haftasında yaklaşık 8 gramdır. CRL: 46-50 mm. ayak uzunluğu 7 mm. Bebeğin boyu 57 milimetredir.

9. gebelik haftasına ulaşıldığında ufak tefek değişiklik olsa da gebeliği benimseme ve uyum tamamlanmıştır. Anneliğe alışma hazırlıkları başlar. Bununla birlikte çok az gebede ciddi ilaç ve serum tedavisini gerektiren hiperemezis gravidarum (aşırı gebelik kusma sendromları) gibi sorunlar çıksa da olanlarda azalma eğilimi vardır.

Karnım ne zaman ortaya çıkacak?
10.gebelik haftası sizin gebe olduğunuzu pek göstermez. Gebelik dışardan çok hafif belirginleşmeye başlar. Gebelik 12 haftadan sonra küçük leğeni aşacağı için, dışardan gebelik daha çok birinci trimesterin son haftalarında ortaya çıkar. Yüzünüzde ve memelerdeki değişim dikkatli gözlerden kaçmaz. Artık, sabah bulantıları azalmaya başlasa da bazı gebelerde daha uzun süre devam edebilir. Bu haftalarda gebelik hormonlarının da etkisi ile anne adaylarında sinirlilik gibi ruhsal değişiklikler de gözlenebilir. Daha ileriki haftalarda bu yakınmalar gerileyecektir.

Fetüs 10. haftada, 7 haftadaki boy uzunluğunun iki katına ulaşmıştır. CRL: 60 mm’dir. Ayak uzunluğu 10 mm’dir. Ağırlığı 14–15 gramdır.

Artık belli başlı eklemlerin oluşumuna bağlı olarak bebek anne rahminde serbestçe hareket etmektedir. Fetüs çok küçük ve hareketlerin şiddeti çok düşük olması nedeni ile bu hareketler anne tarafından henüz hissedilmez. Ancak ultrasonda izleyebilirsiniz. Bu haftada Safra salgılanmaya başlar.Gebeliğin ilk haftalarından itibaren kan volümü yani yoğunluğu artar. Bu artmış kan yoğunluğu kalbin işini arttıracağından kalp atım hızı da artar. Ayrıca vücudun alt kesimlerinde, karında ve memelerde varise benzer variköz damarlar daha da belirginleşmeye başlar.

Gebelik boyunca kaç kilo almalıyım
Gebelikte kilo alımı, gebeden gebeye, gebelikten gebeliğe farklılıklar gösterebilir. Bu dönem boyunca alacağınız kilolar gebelik öncesindeki ağırlığınıza bağlıdır. Yani kilolu iseniz daha az zayıf iseniz daha fazla kilo almanız gerekebilir. Normal kilodaki bir gebenin aylık alacağı kilo her trimestere ya da gebelik ayına göre değişir. Genel Kural birinci trimesterde 1 kilo alınır veya bir kilo kaybedilir ya da aynı kiloda kalınabilir. Eğer 2’den daha fazla kilo kaybedilir ya da alınırsa daha dikkatli olunmalıdır. Gebelik boyunca birinci trimesterde bir, ikinci trimester de 5 ve üçüncü trimesterde 5 kilo almak idealdir. Gebelik boyunca toplam 10-15 kilogram alınmalıdır.

Özet olarak eğer ayda 1,5-2 kilo alınıyorsa diyetisyene yada doktorunuzla tekrar durum değerlendirmesi yapılmalı ve önlemler almalısınız. Haftada ortalama 250 gram veya ayda bir kilogram alınması yeterli bir kilo alışını gösterir.

Patates, havuç, beyaz pirinç, un ve şekerli meyvelerin glisemik endeksi yüksektir. Kolay kilo aldırabilirler. Genel olarak aynı öğünde tüketilmemelidir.

Gebelikte doyma duyusu zayıflamıştır. Tokluk hissi oluşana dek fark edilmeksizin çok yemek yenebilir. Eğer çok yemek yemeyi engelleyemiyorsanız; yeşil elma, taze yada kuru naneyi 15–20 kez derince koklamak ile iştah merkezini etkileyerek aşırı iştahınızı azaltabilirsiniz. kilonuzu korumaya yararlı olabilir.

“Ben hiçbir şey yemiyorum ama ne yesem yarıyor” diyorsanız, yani, düzenli ve dengeli beslenmeye karşın aşırı kilo alınıyorsa bu gebelik nedeni ile vücudun aşırı sıvı topladığını gösterir. Aşırı sıvı toplanmasının ilk belirtileri el ve ayak bileklerinde şişme ve ağrıdır. Aşırı kilo alışı ve sıvı toplanmasında doktorunuz ile görüşmelisiniz. Doktorunuz önermedikçe Estetik nedenlerle diyet yapmayınız. Dengeli beslendiğiniz sürece gebelikte aldığınız kilolar doğum sonrasında kaybolacaktır. Gebeler için kahvaltı önemli bir öğündür, sabah bulantıları yok ise veya kaybolduktan sonra mutlaka sabah kahvaltısı yapılmalıdır. iş, geç u yanma gibi bazı zorunlu durumlarda, sabahları hafifte olsa kahvaltı yapılmalıdır. Kahvaltıdan önce bir bardak ılık ballı ve limonlu su, toksinleri atmak, enerji sağlamak ve sabah şekerini dengelemek açısından yaralıdır.

11. gebelik haftasından itibaren iştahınız giderek düzelmekle birlikte zaman zaman bulantılarınız olması düzlüğe çıkmaya başladığınızın göstergesidir. Ani bulantı ve kusma kesilmesi bazen gebeliğin sonlandığının bir belirtisi olacağından, hafif hafif bulantılar sizin kendi kendinize test etmenizi sağlayacaktır..

11 haftada tüm organ taslakları oluşmuş ve dokular olgunlaşma aşamasına geçmiştir. Bebek hızla büyümektedir, CRL: 7-7.5 cm boyundadır. Beyin gelişimi diğer organlardan daha hızlıdır ve bebeğin başı vücudun yarısı kadardır. Göz kapakları birbiriyle yapışık ve kapalıdır. Plasenta görevi tamamen üstlenmiştir.

Bu dönemde ultrasonografik olarak bebek gelişimi ayrıntılı olarak izlenebilir ve çeşitli anomaliler saptanabilir. 11. hafta tamamlandıktan sonra bebeğin ense kalınlığı başta olmak üzere bazı önemli incelemeler yapılabilir. Ultrason bulguları ile birlikte yapılan bazı hormon sonuçları birlikte değerlendirilerek bazı genetik hastalık olup olmadığı konusunda bilgi verebilir. ikili Test dediğimiz tarama testi 11 ila 13,5 hafta arasında yapılır. ikili test yapılırken; tam kan sayımı, tam idrar tetkiki yinelenir Eğer ilk kez doktora gidilmiş ise gebelik öncesi ve gebeliğin ilk üç ayında yapılması gerekli tetkikler gözden geçirilerek eksik olanlar tamamlanır.

Riskli gebelerde yada ikili test sonrası risk saptanan gebelerde 11-14 hafta arasında kromozom anomalisi incelemesi için “koriyon villüs örneklemesi” ile bebeğinizin kromozom yapısı incelenmesi yapılabilir. Bebeğin sonu dediğimiz plasentadan iğne ile alınan ya da aspire etme işlemine koriyon villüs örneklemesi denir.
Gebelikte, koryon villüs örneklemesi, amniosentez ve kordosentez gibi doğrudan yapılan işlemler nelerdir?

Gebelik döneminde bebek ile ilgili incelemeler; girişimsel (invaziv) ve girişimsel olmayan (noninvaziv) olmak üzere iki şekilde yapılır.

Girişimsel incelemeler
Koriyon villüs örneklemesi, 11-14 haftalar arası, ultrasonografi eşliğinde, çok ince bir iğne ile plasentadan çok küçük parça alımıdır.
Amniyon sıvısı alımı (amniyosentez), 16-20 haftalar arasında, ultrasonografi eşliğinde, bebeğin içinde yüzdüğü amniyos sıvısından, çok ince bir iğne ile bebeği sıkıntıya sokmayacak miktarda sıvı almaktadır.
Kordosentez, 20-24 gebelik haftaları arasında, yine ultrasonografi eşliğinde, çok ince bir iğne ile bebeğin kordonundan yada kalbinden çok az bebek kan örneği almaktır
Girişimsel olmayan incelemeler

Anne kan ve idrarından yapılan laboratuar incelemeleri
Ultrasonografi ile yapılan incelemelerdir.
Fetal kalp atımlarının yazdırılması (NST)
Ultrason ile yapılan doppler incelemeleridir
Birinci trimester ile ikinci trimester arasındaki geçiş dönemi olan 11-13.5 hafta arasında yapılması gerekli testler ve tetkikler nelerdir?

Fetüsün ense kalınlığı (NT: Nuccal Translucency, Nukkal Kalınlık) ölçümü
ikili Test (anne kanından iki hormon)
Uterin Arterlerin (bebeği ve rahimi besleyen ana damarları) doppler ölçümü
Ductus venöz dalga formunun doppler ultrason ile tetkiki.
Son iki test yapılması koşul değil. Ancak yüksek riskli gebelerde veya doktorunuzun önerisi ile yapılmalıdır.

12. gebelik haftasından sonra rahim pelvisten çıkmış ve karın içi organı durumunu almıştır. Bu nedenle idrar torbasına bası yapmadığı için sık idrara çıkma yakınması da yavaş yavaş ortadan kalkmaktadır. Aynı şekilde sabah bulantıları da azalacaktır. Gebeliğin ilk dönemlerine göre nispeten kendinizi daha iyi hissedecek artık gebeliğe alıştığınızı göreceksiniz.
Gebelikte görünür duruma geldiğinden moralinizde yerine gelecektir.
Kan volümünün artmasına bağlı olarak hafif baş ağrıları olabilir.
Bebeğinizin tüm organları oluşmuştur ve doğuma kadar hızla gelişecektir. El ve ayak tırnakları, saçlar büyümeye başlamıştır. Cinsiyet farklılaşması oluşsa da ultrasonografik olarak bu haftada cinsiyeti ayırt etmek yanlışlıklara neden olabilir. Fetüsün ensesi belirginleşmiştir. Böbrekler idrar üretmeye başlamıştır. Bebek içinde bulunduğu amniyon kesesine idrarını yapmaktadır. Aynı şekilde bağırsaklar sindirim alıştırmalarına başlar.Birinci trimesterin ikinci yarısından itibaren dört boyutlu ultrason ile fetüsün ilk hareketleri, vücut görüntüleri almak olasıdır. 11–12 haftalık fetüsün yürüme, yutma ve Parmak hareketleri görülebilir. Haftalar ilerledikçe yeni teknolojik ultrason ile bebeğin vücut dışı görüntülerini izlemek, seyretmek, renkli kaydetmek olanaklıdır. Tıbben gerekli olmasa da meraklı eden anneler tarafından dört boyutlu ultrason görüntüleri sorgulanmakta ve istenmektedir. Bebeğiniz yaklaşık olarak 45- 50 gram kadardır. CRL:85-88 mm’dir. Fetüsün boyu 10 cm yi tamamlamıştır.

Etiketler: , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>