Kapitülasyon Nedir

Doğu ve Yakındoğu ülkelerinin, bir taraflı olarak Avrupa ve Amerika devletlerine tanıdıkları birtakım imtiyazlar. Bu imtiyazlar bir devletin istiklalini ifade eden yasama, yürütme ve yargı erklerini kayıtladığından kapitülasyon usulünü kabul eden devletler, hukuk anlamı ile tam bağımsız devlet sayılamazlar. Osmanlı Devletinde ilk kapitilasyon Kanuni Sultan Süleyman tarafından Fransa ya verilmiş, öbür padişahlar tarafından da bu Kapitülasyon, yenilenmiştir. 1740 yılında Sultan Mahmut I. ile Fransa kralı Louis XV. arasında imzalanan bir anlaşma ile, eski kapitülasyon hükümleri daha da genişletilmiş, Kapitülasyonlar iki devlet arasında ebedi bir özellik almıştır.

zaman geçtikçe Avrupa nın öbür devletlerine de kapitülasyonlar vermiş, bu arada bağımsızlık kazandıktan sonra Amerika, Meksika, Brezilya, hatta Yunanistan ve Romanya da kapitülasyon haklarından istifade etmişlerdir.

Kapitülasyonlar, adli, mali ve idari bölümlere ayrılabilir. Adli imtiyazlar Aynı devlet uyruğunda bulunan yabancılar arasındaki hukuk ve ceza davalarının, kendi konsoloshanelerinde görülmesini ifade eder. Yabancı iki devlet uyruğunda olan suçluların mahkemesi Osmanlı mahkemelerinde olmaz. Her hangi bir suç işleyen ecnebi, hiç bir şekilde tevkif edilmez.

idari imtiyazlar Osmanlı karasularında ve hatta limanlarda bulunan ticaret gemilerine, içlerinde suç bile işlese Osmanlı polisi giremez, buralara sığınan suçluları alamaz, memleketteki yabancıları bile sınır dışına çıkaramaz.

Mali imtiyazlar Kapitülasyona sahip devletin vatandaşı emlak vergisinden ve değiştirilebilen bir oranda gümrük Yergilerinden, köprü vergisinden, tanzifat vergisinden, başka, bir vergi vermezlerdi.

kapitülasyonların kaldırılması Paris antlaşmasından sonra kapitülasyonların, kaldırılması yolunda Osmanlı devlet adamları tarafından çeşitli teşebbüsler yapılmıştır. ikinci Meşrutiyetin ilanından sonra ve Birinci dünya savaşı sırasında böyle teşebbüsler olmuştur. Ancak, Bunların hiç biri bir sonuç vermemiştir.

Milli Mücadele ile başlayan kurtuluş hareketinden sonra, Yeni Türk Devleti, kapitülasyon rejimini kabul etmediğini, Misaki Milli beyannamesi ile ilan etmişti. Kurtuluş savaşının kazanılmasından sonra, Lozanda imzalanan Barış Antlaşması ile ( antlaşmanın 25. maddesinde) kapitülasyonların kaldırılması onaylanmıştır.

Böylece Türk milleti, yüzyıllarca süren bu kendisini kendi yurdunda yapan durumdan Türkiye Cumhuriyetinin doğuşu ile kurtulmuştur.

5 thoughts on “Kapitülasyon Nedir”

  1. Bir Tost xDe diyor ki:

    Harika ellerinize kollarınıza sağlık çok işimize yaradı emeğinize sağlık Çok çok teşekkür ederim..

  2. misafiir diyor ki:

    çok gzl bir site işime yaradı .. saoln

  3. dicle :) diyor ki:

    çok güzell ellerinize sağlık öğretmenime okuduğumda sözlüden yüz aldım tşk.Sizin sayenizde oldu

  4. dicle :) diyor ki:

    ellerinize sağlık çok işime yaradı tşk her araştırma ödevü için hep hep hep burya girçem :))))))

  5. didem kara diyor ki:

    tşk sizi çok seviyom :)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>